Meestgestelde vragen
- Wat kunnen de gevolgen zijn van de klimaatverandering?
- Wat is een overstroming?
- Wat is de kans op een overstroming in Nederland?
- Wat zijn de gevolgen van een overstroming?
- Staan de overstromingsrisico’s ook op de risicokaart?
- Hoe groot is de kans dat het water echt zo hoog komt als de risicokaart aangeeft?
Krijgt Leidschendam-Voorburg ook met overstromingen te maken?
- Zijn de inwoners van Leidschendam-Voorburg zich bewust van overstromingsrisico?
- Wat zijn nu echt de water- of overstromingsrisico's voor Leidschendam-Voorburg?
- Welke delen van Leidschendam-Voorburg lopen kans om te overstromen en hoe hoog komt het water daar?
Hoe bereid ik mij voor op een overstroming?
- Heb ik nog gas, water en licht bij een overstroming?
- Hoe kan ik mij voorbereiden op een overstroming?
Hoe bereidt de overheid zich voor op een overstroming?
- Wat doet de overheid om een overstroming te voorkomen?
- Wie is er verantwoordelijk voor het onderhoud aan duinen, dijken en andere waterkeringen?
- Hoe worden dijken, duinen en dammen veilig gehouden?
Wat is een ergst denkbare overstroming?
- Wat is een ergst denkbare overstroming?
- Wat zijn de mogelijke effecten van een ergst denkbare overstroming (EDO) voor de regio Haaglanden?
- Hoe ontwikkelt een ergst denkbare overstroming (EDO) zich?
- Hoe lang blijft er daadwerkelijk water staan?
- Hoe lang zijn de gevolgen van een overstroming merkbaar?
- Welk gebieden in de regio Haaglanden worden het ergst getroffen?
Wat kunnen de gevolgen zijn van de klimaatverandering?
Met de verandering van het klimaat neemt het smeltwater op de Noordpool toe. Gevolg: de zeespiegel stijgt. Met een hogere zee is minder extreem weer nodig om een overstroming te veroorzaken. Steeds lagere golven kunnen makkelijk over de duinen en dijken slaan. Dit kan leiden tot lichte overlast, maar ook tot een ramp van nationale omvang. Bijvoorbeeld dat delen van Nederland onder water komen te staan. Het westen van het land ligt grotendeels onder NAP, dus àls het mocht misgaan, ligt ook Leidschendam-Voorburg in de gevarenzone.
Wat is een overstroming? 
Een overstroming ontstaat als een onbeheersbare hoeveelheid water het land instroomt. Dat kan vanuit een rivier, een meer of de zee zijn. Er kan bijvoorbeeld een gat ontstaan in een waterkering. Ook kan er over een grote lengte zoveel water over de dijken lopen dat zandzakken of andere noodmaatregelen het water niet kunnen tegenhouden. Water op het land door hevige regen noemen we geen overstroming, maar wateroverlast.
Wat is de kans op een overstroming in Nederland?
De kans op een overstroming in Nederland is niet groot, maar wel aanwezig. De watersnoodramp van 1953 is hèt voorbeeld van een overstroming in Nederland. Deze ramp zorgde voor 1.800 doden en 70.000 evacués. Gelukkig zijn overstromingen van deze omvang sindsdien niet meer voorgekomen. Onderhoud van de waterkeringen (duinen, dijken en dammen) blijft nodig.
Uit voorgaande jaren zijn legio voorbeelden te noemen waarbij een deel van Nederland natte voeten kreeg. Zo kregen Limburg en het rivierengebied in 1993 en 1995 te kampen met extreme wateroverlast. Wilnis werd in 2003 getroffen door een dijkdoorbraak. In 2004 stond het Westland nog onder water en in november 2007 werd extra dijkbewaking in de regio Rijnmond ingesteld tijdens een zware storm.
Wat zijn de gevolgen van een overstroming?
Wat er precies gebeurt bij een overstroming is moeilijk te voorspellen. Het hangt af van de snelheid en de kracht van het water, de waterhoogte en de omvang van het overstroomde gebied. Het gebied achter de doorgebroken dijken loopt als eerste onder. Daarna de lager gelegen gebieden. Of úw huis onder water komt te staan is afhankelijk van waar de dijk doorbreekt èn hoe hoog uw woning ligt.
Met een beetje geluk stroomt het water uw huis niet binnen. Maar als de stroom uitvalt, werken de rioolpompen niet meer. Straten komen dan blank te staan. Ook het toilet doorspoelen lukt dan niet meer.
Staan de overstromingsrisico’s ook op risicokaart?
De risicokaart toont welke gebieden onder water kunnen komen te staan en hoe hoog het water komt wanneer dijken of duinen doorbreken. Per locatie wordt de hoogst verwachte waterstand getoond. Bij het maken van deze kaart is ervan uitgegaan dat er niet ingegrepen wordt om het water tegen te houden.
Heeft u vragen na het bekijken van de informatie op de risicokaart? Belt u dan met 070 - 441 8300 of stuur een e-mail naar risicokaart@pzh.nl.
Hoe groot is de kans dat het water echt zo hoog komt als de risicokaart aangeeft?
Deze situatie doet zich op zijn vaakst eens in de 10.000 jaar voor.
Krijgt Leidschendam-Voorburg ook met overstromingen te maken?
Zijn de inwoners van Leidschendam-Voorburg zich bewust van overstromingsrisico?
Nee. Het onderwerp overstromingen houdt de gemiddelde inwoner niet echt bezig. Eind 2007 is er een onderzoek geweest naar de beleving van risico’s onder de inwoners van Haaglanden. Op de vraag waar zij aan denken als het om risico’s gaat, worden waterrisico’s of het risico op een overstroming niet of nauwelijks genoemd. Wanneer gevraagd wordt hoe waarschijnlijk men het acht dat er een overstroming zal plaatsvinden in de omgeving antwoordt ruim 60 procent van de inwoners dat dit (zeer) onwaarschijnlijk is.
De inwoners van Leidschendam-Voorburg zijn dus niet bewust bezig met het risico, maar een deel van hen ziet wel in dat er een kans op overstroming is.
Wat zijn nu echt de water- of overstromingsrisico's voor Leidschendam-Voorburg?
Leidschendam-Voorburg staat grotendeels onder druk door een overstroming vanuit de zee. Bedreiging vanuit de rivieren is minder. Voor Zoetermeer bijvoorbeeld is de kans op een overstroming van de rivieren groter.
Extreme regenval, zoals in de zomer van 2006, kan op sommige plaatsen tot hogere waterstanden leiden, maar dit valt niet onder de noemer overstroming. We spreken dan van wateroverlast. Deze mogelijke wateroverlast wordt niet op de risicokaart getoond.
Nederland heeft 95 zogenaamde dijkringen. Een dijkring bestaat uit een aaneengesloten keten van waterkeringen (bijvoorbeeld duinen, dijken en dammen). Het gebied binnen een dijkring wordt hiermee beschermd tegen overstromingen. Leidschendam-Voorburg ligt binnen dijkring 14. De waterdeskundigen hebben drie scenario’s opgsteld voor het doorbreken van dijkring 14; een rivierenscenario, een Nieuwe Waterwegscenario en een kustscenario. Vooral bij het kustscenario heeft Leidschendam-Voorburg last.
Welke delen van Leidschendam-Voorburg lopen kans om te overstromen en hoe hoog komt het water daar?
De op de provinciale risicokaart weergegeven overstromingsdiepten zijn berekend aan de hand van de meest recente geografische hoogtegegevens. Dit beeld wordt dan ook beschouwd als een reëel beeld van wat er zou kunnen gebeuren. Door in de kaart op de blauwe grids te klikken kunt u met de Infofunctie de berekende waterhoogte zien.
U vindt de provinciale risicokaart van Zuid-Holland op
http://geo.zuid-holland.nl/risicokaart_publiek
De risicokaart geeft voor Leidschendam-Voorburg het volgende beeld.
Ten westen van de spoorlijn Den Haag-Leiden kan het water een hoogte bereiken van 80 centimeter tot 2 meter. De spoorlijn vormt niet alleen de gemeentegrens maar ook van het overstromingsgebied.
Voorburg ligt voor het overgrote deel hoog genoeg om de voeten droog te houden. Slechts enkele straten kunnen wateroverlast ondervinden.
In de omgeving van Hofwijck kan het water tot maximaal 20 centimeter stijgen.
Voor de directe omgeving van sportpark Duivesteijn geldt een maximale waterhoogte van 50 centimeter. In de Vlietzone staat sportpark Westvliet aan de Groene Zoom ook 50 centimeter water te wachten.
Leidschendam houdt het ook voor een belangrijk deel droog.
Rondom het Klein Zijdepark kan het water in een gedeelte van Park Veursehout een hoogte van 20 centimeter bereiken.
In Leidschendam-Zuid en delen van het Damcentrum en de Rietvink ontstaat ook wateroverlast. Daar kan de waterhoogte beperkt blijven tot 20 centimeter, maar ook stijgen tot een halve meter.
Ten noorden van Leidschendam-Zuid komt het gebied ten oosten van de Vliet vrijwel volledig onder water te staan. In de Leidschendammerhout kan het water een hoogte van 2 tot 5 meter bereiken.
Datzelfde geldt voor het buitengebied ten oosten van rijksweg A4 tot aan Stompwijk.
In de kern Stompwijk kan de hoogte variëren van 80 centimeter tot maximaal 5 meter.
Hoe bereid ik mij voor op een overstroming?
Heb ik nog gas, water en licht bij een overstroming?
Waarschijnlijk niet. Staat er meer dan 25 centimeter water, dan valt de elektriciteitsvoorziening uit. Ook de drinkwatervoorziening, de gaslevering en de riolering zullen dan waarschijnlijk uitvallen. Hoe groter de overstromingsdiepte, hoe groter de kans op uitval. Herstel van deze nutsvoorzieningen na een grote overstroming kan lang duren. Kabels, leidingen en aansluitingen moeten worden gecontroleerd en eventueel hersteld. Dit kan vele maanden duren.
Daarnaast kan een langdurig blootstaan aan water forse schade toebrengen aan gebouwen. Het stromen van het water kan schade toebrengen aan wegen, bruggen en dergelijke.
Hoe kan ik mij voorbereiden op een overstroming?
Reken erop dat u de eerste drie dagen van een ramp op uzelf bent aangewezen. Wees voorbereid:
69598
Hoe bereidt de overheid zich voor op een overstroming?
Wat doet de overheid om een overstroming te voorkomen?
Op dit moment is onze kust veilig, maar over vijftig jaar voldoet zij niet meer aan de eisen om een gestegen zeespiegel en krachtiger golven te weerstaan. Voorkomen is beter dan genezen. Daarom investeert de overheid flink in de versterking van dijken en duinen. Een actueel voorbeeld is de versterking van de zeewering bij Scheveningen en Kijkduin door het Hoogheemraadschap van Delfland, de provincie Zuid-Holland en Rijkswaterstaat.
De gezamenlijke overheden pakken alle zwakke schakels in de kustverdediging aan die in de toekomst niet meer voldoen aan de veiligheidseisen. Het gaat voor onze regio dan om enkele projecten bij Scheveningen, de Delflandse kust voor het Westland en de zeewering bij Katwijk.
Plannen
De gemeente Leidschendam-Voorburg werkt samen met de hulpverleningsregio Haaglanden en de diverse waterschappen. Sinds 2006 worden er in de regio rampenplannen gemaakt om zo goed en snel mogelijk te reageren bij een overstroming. De plannen worden regionaal en bovenregionaal regelmatig geoefend.
Landelijke oefening
Van donderdag 30 oktober 2008 tot en met vrijdag 7 november 2008 is er een landelijke rampenoefening met de naam ‘Waterproef’, waarbij een grote overstroming wordt nagebootst. Gemeenten, waterschappen en het Rijk oefenen dan wat ze moeten doen als er een grote overstroming plaatsvindt. Ook de gemeente Leidschendam-Voorburg oefent mee.
Deze dagen wordt er geoefend met scenario’s van ergst denkbare overstromingen die de deskundigen nog enigszins reëel achten.
Wie is er verantwoordelijk voor het onderhoud aan duinen, dijken en andere waterkeringen?
De waterschappen (voor regio Haaglanden zijn dit het Hoogheemraadschap van Rijnland, het Hoogheemraadschap van Delfland en het hoogheemraadschap Schieland en Krimpenerwaard) en Rijkswaterstaat zorgen voor sterke dijken, duinen en dammen. Zij zorgen ervoor dat deze waterkeringen ten minste voldoen aan de door het Rijk bepaalde beschermingsnormen. Dit houdt in dat de waterkeringen bestand zijn tegen risicosituaties die eens in de 10.000 jaar kunnen optreden.
Hoe worden dijken, duinen en dammen veilig gehouden?
De drie waterschappen in de regio en Rijkswaterstaat bewaken de waterveiligheid. Zij inspecteren en onderhouden de dijken, duinen en dammen (waterkeringen). Elke vijf jaar wordt de veiligheid van de waterkeringen getoetst, net zoals dat bij een APK-keuring voor auto’s gebeurt. Er wordt dus regelmatig gecontroleerd of de veiligheid nog op orde is.
De kans op een overstroming wordt door de overheid zoveel mogelijk beperkt door:
- Het onderhouden, verhogen en versterken van de dijken, duinen en dammen;
- Het geven van extra ruimte aan rivieren zodat deze beter grotere hoeveelheden water kunnen afvoeren.
Dijkbewaking
Het Rijk waakt voor hoog water vanuit zee en de grote rivieren. Wanneer dat nodig is stelt het waterschap dijkbewaking in. Er wordt dan van moment tot moment gecontroleerd of de dijken bestand zijn tegen het hoge water en of deze niet gaan scheuren of vervormen.
De gemeente Leidschendam-Voorburg waarschuwt en informeert de bevolking bij een dreigende overstroming.
Wat is een ergst denkbare overstroming?
Wat is een ergst denkbare overstroming?
De scenario’s van de ergst denkbare overstroming (EDO) geven de ergste overstromingen weer die deskundigen nog enigszins reëel achten. Zij hebben daarbij vooral gelet op het aantal mensen dat getroffen wordt, het verwachte aantal dodelijke slachtoffers en de omvang van het bedreigde gebied. De scenario’s beginnen met een weersverwachting enkele dagen voordat de dijken bezwijken en lopen door tot het water niet langer stijgt. De scenario’s zijn bedoeld als ondersteuning voor hulpdiensten, gemeenten, ministeries en waterschappen. Door deze scenario’s te oefenen kunnen ze zich goed voorbereiden op een erge overstroming.
Wat zijn de mogelijke effecten van een ergst denkbare overstroming (EDO) voor de regio Haaglanden?
Een overstroming zal leiden tot grote verwoesting, niet alleen door de stroomsnelheid van het water, maar ook door de waterdiepte, de snelheid waarmee het water stijgt en de lengte van de periode waarin het gebied onder water staat.
Gebouwen kunnen zijn ingestort of dreigen in te storten en gebieden zijn mogelijk vervuild met gevaarlijke stoffen.
Wegen zijn niet meer begaanbaar door:
• meegesleept puin, zand en slib;
• verzakkingen: het talud van wegen en spoorwegen is her en der weggeslagen.
Bij een overstroming uit zee zal landbouwgebied verzilten door het zoute water en zullen nutsvoorzieningen niet meer beschikbaar zijn en mogelijk (deels) opnieuw moeten worden aangelegd.
Langs de kust zal ook de storm tot verwoesting leiden. Na een overstroming zal een gebied weer watervrij, schoongemaakt en hersteld moeten worden. Dit kan jaren duren.
Hoe ontwikkelt een ergst denkbare overstroming (EDO) zich?
Er zijn verschillende EDO-scenario’s die zich kunnen voordoen, maar voor Haaglanden is het EDO Kustscenario het meest ingrijpend. Hieronder vindt u een gedeeltelijke beschrijving van het kustscenario. Dit scenario wordt gebruikt tijdens de landelijke oefening ‘Waterproef’. Deze oefening vindt plaats in de eerste week van november. Dan oefenen onder andere hulpdiensten, gemeenten, ministeries en waterschappen wat zij moeten doen als er een grote overstroming plaats vindt.
Oefenscenario "Waterproef"
De overstroming langs de kust is het gevolg van een extreem zware storm (10 – 12 Beaufort). Een depressie met winden van orkaankracht trekt over de Noordzee richting Denemarken en houdt tenminste 36 uur aan.
• Acht dagen voor de overstroming ziet het KNMI in het patroon van depressies de eerste aanwijzingen voor een storm met orkaankracht. Met behulp van deze gegevens is het voor de “Stormvloed waarschuwingsdienst” (SVSD) van Rijkswaterstaat mogelijk om een eerste indicatie te geven van extreem hoge waterstanden en golven. In de daarop volgende dagen werken deze aanwijzingen steeds duidelijker door in de weersverwachtingen. Het is dan nog heel onzeker hoe de storm zich bij de Nederlandse kust zal ontwikkelen.
• Vijf dagen voordat de overstroming optreedt, geven de modellen aan dat de kans op extreem hoge waterstanden nog steeds kleiner dan 20% is. Evacuatie op dat moment zal in vier van de vijf keer achteraf gezien niet nodig zijn. Het is zelfs waarschijnlijk dat de weersomstandigheden vijf dagen later niet meer zo extreem zijn.
• Pas twee dagen voor de overstroming is de weersverwachting betrouwbaar genoeg om de waterstand- en golfverwachting langs de kust met voldoende nauwkeurigheid te geven. Op dat moment is het zeker dat de kust zwaar belast wordt en dat een overstroming dreigt. Maar het is nog niet duidelijk welk deel van de Nederlandse kuststrook getroffen wordt.
• Pas één dag van tevoren is duidelijk waar de kern van de depressie naartoe gaat. Als die richting Zuid–Denemarken trekt en daar blijft hangen, wordt de westelijke kust van Zeeland tot aan de kop van Noord-Holland bedreigd. De locaties van de dijkdoorbraken blijven tot het laatste moment onzeker. Die zijn sterk afhankelijk van lokale weerseffecten en de actuele sterkte van de dijken.
• Pas als daadwerkelijk dijkdoorbraken optreden, wordt het mogelijk de omvang van de overstroming te schatten. De windkracht is in de periode rondom de doorbraken van de waterkeringen (vooral dammen, zeeweringen en smalle duinstroken) extreem en zeer beperkend voor het handelingsperspectief van overheid, hulpverlening en burgers.
• In de eerste twaalf uur na de doorbraken zal de overstroming zich nog sterk uitbreiden. Als ergens langs de kust een doorbraak optreedt, heeft dit geen invloed op de kans op doorbraken op andere plekken. Zo kunnen er véél doorbraken langs de kust ontstaan, maar dit kan zich ook beperken tot slechts een enkele.
Hoe lang blijft er daadwerkelijk water staan?
De verwachting is dat dicht aan de kust gebieden relatief snel weer (nagenoeg) droog worden, ongeveer na een week. Meer landinwaarts binnen de regio kan het water echter maanden lang blijven staan.
Hoe lang zijn de gevolgen van een overstroming merkbaar?
Dit is per gebied verschillend; in sommige gebieden kan het water maanden lang blijven staan. New Orleans leert ons hoe lang het kan duren voordat een gebied weer hersteld is van een grote overstroming. Een paar jaar na dato is deze stad ‘nog steeds’ niet volledig hersteld. Naast de materiële schade is er uiteraard ook de psychosociale schade; deze schade is moeilijker te meten en te herstellen en kan nog langer voortduren.
Welk gebieden in de regio Haaglanden worden het ergst getroffen?
Vrijwel de hele regio wordt getroffen. Het zijn vooral Den Haag en het Westland die bij een overstroming direct worden getroffen; voor de andere gemeenten is de verwachting dat hier enige tijd overheen gaat. Hoewel het water landinwaarts (binnen de regio) later arriveert, blijft het wel langer staan. Het is dus lastig om aan te geven welk gebied het ergst wordt getroffen, omdat elk gebied op een eigen wijze zwaar wordt getroffen. Zelfs de droog gebleven gebieden kunnen indirect worden getroffen door bijvoorbeeld de orkaanschade of uitgevallen vitale infrastructuur (gas, water en energie).
www.crisis.nl
Hier leest u hoe ú zich kunt voorbereiden op een overstroming.
www.risicokaart.nl
Een totaal overzicht van de risico’s in uw woon- en leefomgeving.
www.rtvwest.nl
Op deze website vindt u bij een (dreigende) ramp de laatste informatie.
www.kustvisiezuidholland.nl
Hier vindt u informatie over de zogenaamde 'zwakke schakels' aan de Zuid-Hollandse kust.
www.ahn.nl
Een gedetailleerd overzicht van welke gebieden en gebouwen hoog gelegen zijn.
www.svsd.nl
De website van de stormvloedwaarschuwingsdienst van Rijkswaterstaat verzorgt de berichtgeving bij dreigende stormvloeden langs de Nederlandse kust.