Neutraal bijzonder onderwijs

Openbaar onderwijs wordt van overheidswege gegeven. Bijzondere scholen worden bestuurd door een vereniging of stichting.

Neutraal bijzondere scholen gaan uit van de gelijkwaardigheid van alle levensbeschouwingen en maatschappelijke stromingen. Meestal hadden (en hebben) de oprichters van neutraal bijzondere scholen uitgesproken ideeën over het soort onderwijs dat zij voor hun kinderen willen. Er is een traditie wat betreft vernieuwende stromingen en de sterke betrokkenheid van ouders is een kenmerkend onderdeel van de onderwijsorganisatie. Veel van deze scholen gaan uit van een pedagogisch-didactisch principe, bijv. Montessori, Jenaplan, Freinet of de Vrije scholen.

Neutraal bijzondere scholen zijn een vorm van particulier initiatief. Ze zijn er vooral gekomen door ouders, die zich niet konden vinden in het bestaande onderwijs en daarom een eigen school oprichtten. Deze mogelijkheid bestaat in Nederland, omdat in de Grondwet is opgenomen, dat er vrijheid van onderwijs is. Door de beheersvorm, een vereniging of stichting met een door ouders gekozen, uit ouders bestaand bestuur, oefenen de ouders een grote mate van invloed uit. Het bestuur benoemt de leerkrachten en er is een grote vrijheidsmarge om de beschikbare gelden te besteden.Er zijn in Nederland minder scholen op deze grondslag dan op een Protestantse of Katholieke, maar het aantal groeit gestaag.